Kto nie powinien brać ashwagandhy i jakie niesie to ryzyko?

Kto nie powinien brać ashwagandhy i jakie niesie to ryzyko?

Kategoria Farmacja
Data publikacji
Autor
FarmaceuciBezGranic.pl

Ashwagandhy nie powinny brać kobiety w ciąży i karmiące piersią, osoby z chorobami wątroby, tarczycy i autoimmunologicznymi, chorzy z hormonozależnym rakiem prostaty, a także osoby szykujące się do operacji oraz przyjmujące leki przewlekle. Ryzyko obejmuje częste działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego i senność, możliwe interakcje z lekami oraz rzadkie, lecz potencjalnie ciężkie uszkodzenie wątroby [1][2].

Kto nie powinien brać ashwagandhy?

Unikanie lub wcześniejsza konsultacja medyczna jest wskazana dla następujących grup: kobiety w ciąży ze względu na opisywane ryzyko poronienia [1][2], kobiety karmiące piersią z powodu braku danych o bezpieczeństwie dla niemowlęcia [2], osoby z chorobami wątroby zwłaszcza z marskością i zaawansowaną przewlekłą chorobą wątroby, osoby z chorobami tarczycy z uwagi na możliwość wpływu na czynność hormonalną i interakcje z hormonami tarczycy [2], osoby z chorobami autoimmunologicznymi z powodu potencjalnej modyfikacji odpowiedzi immunologicznej [2], osoby z hormonozależnym rakiem prostaty ponieważ suplement może zwiększać stężenie testosteronu [1][2], osoby przygotowujące się do zabiegu chirurgicznego [2] oraz osoby stale przyjmujące leki z uwagi na ryzyko interakcji [2].

Bezpieczeństwo zależy od dawki, czasu stosowania, użytej części rośliny, rodzaju ekstraktu i jakości konkretnego produktu. Ryzyko może wzrastać przy wysokich dawkach, długim stosowaniu, łączeniu wielu preparatów i korzystaniu z suplementów o niepewnym składzie [2].

Jakie częste działania niepożądane zgłaszano?

Najlepiej udokumentowane, stosunkowo częste działania niepożądane obejmują senność, nudności, biegunkę, wymioty, dyskomfort żołądkowo-jelitowy oraz zawroty głowy [1][2]. W badaniach klinicznych dominowały objawy łagodne do umiarkowanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego. Przeglądy badań wskazują jednocześnie, że brak poważnych zdarzeń w krótkich próbach klinicznych nie oznacza braku ryzyka w populacji, ponieważ rzadkie ciężkie powikłania mogą ujawniać się dopiero po szerokim zastosowaniu produktu.

  Ashwagandha jakiej firmy wybrać do codziennej suplementacji?

Długoterminowe bezpieczeństwo nie jest dostatecznie ustalone. Dostępne dane dotyczą najczęściej krótkiego użycia zwykle do około 3 miesięcy [2].

Jakie ryzyko niesie ashwagandha dla wątroby?

Opisy przypadków wskazują na rzadkie, ale klinicznie istotne uszkodzenie wątroby po suplementacji. Objawy zwykle rozwijały się w ciągu 2 do 12 tygodni i obejmowały żółtaczkę, świąd, nudności, zmęczenie oraz dyskomfort w jamie brzusznej. Notowano wzrost bilirubiny, a wzorzec uszkodzenia bywał cholestatyczny lub mieszany.

W wielu opisach następowała poprawa po odstawieniu w ciągu 1 do 4 miesięcy, jednak udokumentowano również ciężką niewydolność wątroby, przeszczepienie oraz zgon, zwłaszcza u osób z istniejącą chorobą wątroby. W części przypadków stosowano preparaty zawierające około 450 do 1350 mg ashwagandhy na dobę przez 1 tydzień do 4 miesięcy [1].

Niejednorodność rynkowych produktów to dodatkowe wyzwanie. Różnice w ekstraktach, stężeniach i dodatkowych składnikach utrudniają ocenę ryzyka i porównywanie preparatów.

Jak ashwagandha wpływa na tarczycę?

Ashwagandha może modulować gospodarkę hormonów tarczycy oraz wchodzić w interakcje z lekami zawierającymi hormony tarczycy. Osoby z nadczynnością lub niedoczynnością tarczycy, a także leczone lewotyroksyną, powinny skonsultować suplementację z lekarzem [1][2].

Potencjalne objawy nadmiernego pobudzenia tarczycy to kołatanie serca, drżenie, pocenie, bezsenność, niepokój i spadek masy ciała. Wystąpienie takich dolegliwości powinno skutkować przerwaniem suplementacji i konsultacją medyczną [2].

Czy ashwagandha jest bezpieczna w ciąży i podczas karmienia piersią?

W ciąży nie zaleca się stosowania z powodu potencjalnego ryzyka samoistnego poronienia oraz braku wystarczających danych bezpieczeństwa [1][2]. Podczas karmienia piersią brakuje wiarygodnych informacji o przenikaniu składników do mleka i wpływie na dziecko, dlatego suplement nie jest zalecany [2].

Czy choroby autoimmunologiczne zwiększają ryzyko?

Ze względu na możliwy wpływ ashwagandhy na odpowiedź immunologiczną stosowanie może być problematyczne przy chorobach autoimmunologicznych lub podczas terapii immunosupresyjnej. Ryzyko polega na potencjalnej zmianie skuteczności leczenia lub nasileniu aktywności choroby, przy ograniczonej liczbie wysokiej jakości badań klinicznych w tych grupach [2].

Kto z rakiem prostaty nie powinien sięgać po ashwagandhę?

Osoby z hormonozależnym rakiem gruczołu krokowego powinny unikać preparatu, ponieważ ashwagandha może zwiększać stężenie testosteronu, co niesie niekorzystne konsekwencje kliniczne w tej grupie [1][2].

Jakie interakcje lekowe mogą wystąpić?

  • leki przeciwcukrzycowe z uwagi na możliwe dodatkowe obniżanie glikemii [2]
  • leki na nadciśnienie z powodu potencjalnego dodatkowego obniżania ciśnienia [2]
  • leki uspokajające i nasenne ponieważ możliwe jest nasilenie senności [2]
  • leki przeciwpadaczkowe biorąc pod uwagę wpływ na ośrodkowy układ nerwowy [2]
  • leki immunosupresyjne z powodu modulacji odpowiedzi immunologicznej [2]
  • hormony tarczycy z uwagi na możliwą zmianę ich działania [2]
  Ashwagandha po jakim czasie efekty są zauważalne?

Przed planowanym zabiegiem chirurgicznym nie zaleca się samodzielnego stosowania ashwagandhy z uwagi na możliwe nasilenie działania leków uspokajających i znieczulających oraz wpływ na ciśnienie i glikemię. Konieczna jest konsultacja lekarska i ewentualne odstawienie w terminie wskazanym przez specjalistę [2].

Kiedy przerwać suplementację i pilnie skontaktować się z lekarzem?

Należy przerwać stosowanie i pilnie zgłosić się do lekarza w razie pojawienia się żółtaczki, ciemnego moczu, jasnych stolców, uogólnionego świądu, silnego osłabienia, bólu brzucha oraz utrzymujących się nudności lub wymiotów, ponieważ mogą to być objawy uszkodzenia wątroby. Konsultacji wymaga także wystąpienie objawów sugerujących nadmierne pobudzenie tarczycy [2].

Jak ograniczyć ryzyko podczas stosowania?

  • skonsultować suplementację z lekarzem zwłaszcza przy chorobach przewlekłych, ciąży, laktacji oraz stałym przyjmowaniu leków [2]
  • unikać wysokich dawek, łączenia wielu preparatów i produktów o niepewnym składzie [2]
  • stosować najkrócej jak to możliwe biorąc pod uwagę, że dane dotyczą głównie okresu do około 3 miesięcy [2]
  • monitorować tolerancję i w razie objawów niepożądanych przerwać stosowanie oraz zasięgnąć porady medycznej [1][2]
  • nie traktować suplementu jako zamiennika leczenia chorób tarczycy, autoimmunologicznych, wątroby ani zaburzeń lękowych czy snu [2]

Podsumowanie

Kto nie powinien brać ashwagandhy i jakie niesie to ryzyko wynika z profilu bezpieczeństwa i możliwych interakcji. Kobiety w ciąży, karmiące piersią, osoby z chorobami wątroby i tarczycy, chorobami autoimmunologicznymi, z hormonozależnym rakiem prostaty, a także pacjenci przygotowujący się do operacji i przyjmujący leki przewlekle powinni unikać suplementu lub skonsultować jego stosowanie z lekarzem [1][2]. Najczęstsze działania niepożądane są łagodne, ale istnieje ryzyko rzadkiego, potencjalnie ciężkiego uszkodzenia wątroby, szczególnie u osób z chorobą wątroby. Brak ciężkich zdarzeń w krótkich badaniach klinicznych nie eliminuje takiego ryzyka w praktyce [1][2].

Bibliografia

  1. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Ashwagandha-HealthProfessional/
  2. https://www.nccih.nih.gov/health/ashwagandha?nav=govd

Dodaj komentarz